De discussie over kindermarketing voor ongezonde voeding is opnieuw actueel. Na recente onthullingen over de totstandkoming van de Wet kindermarketing heeft de Tweede Kamer vragen gesteld. Op 11 november liet de minister weten meer tijd nodig te hebben voor de beantwoording. Ondertussen blijft een wettelijke beperking van ongezonde kindermarketing uit. Caring Movement stelt een bredere vraag: waarom beschermen we kinderen wel tegen de verleiding van vapes, maar onvoldoende tegen een ongezonde voedselomgeving?
Nederland maakt zich terecht zorgen over vapes. De overheid scherpt de aanpak van illegale handel aan en probeert jongeren beter te beschermen tegen producten die aantrekkelijk worden gemaakt met zoete smaken en slimme verkoopkanalen. Dat ingrijpen is logisch. Als commerciële verleiding de gezondheid van jongeren bedreigt, kan de overheid niet volstaan met een beroep op eigen verantwoordelijkheid.
Maar precies daar wringt het. Want bij voeding groeien kinderen dagelijks op in een omgeving die hen richting ongezonde keuzes duwt. Op weg naar school, in de supermarkt, bij sportverenigingen en op sociale media worden snoep, energiedrankjes, fastfood en andere ongezonde producten voortdurend onder hun aandacht gebracht.
De recente discussie over de Wet kindermarketing laat zien hoe moeizaam het is om daar paal en perk aan te stellen. Terwijl het belang van preventie breed wordt erkend, wachten kinderen nog altijd op de beloofde wettelijke bescherming tegen ongezonde voedselmarketing.
De omgeving bepaalt mee
Waarom erkennen we bij vapes wél dat verleiding, smaak, beschikbaarheid en marketing ertoe doen, maar doen we bij voeding alsof kinderen daar immuun voor zijn?
Onderzoek bevestigt dat de voedselomgeving een belangrijke rol speelt in wat kinderen eten. De Monitor Kindermarketing 2025, uitgevoerd door Panteia in opdracht van het ministerie van VWS, laat zien dat kinderen via uiteenlopende kanalen nog steeds veelvuldig in aanraking komen met reclame voor ongezonde voedingsmiddelen.
Sinds februari 2026 gelden strengere regels binnen de Reclamecode voor Voedingsmiddelen. Maar deze regels zijn gebaseerd op zelfregulering. Een wettelijke beperking van ongezonde kindermarketing werd al in 2022 aangekondigd, maar is nog altijd niet ingevoerd.
Ondertussen blijft de ongezonde keuze vaak de makkelijkste, goedkoopste en meest zichtbare keuze. En vervolgens verwachten we van ouders en kinderen dat zij vooral zelf betere keuzes maken.
Preventie begint niet bij het individu
Artsen, diëtisten en leraren zien de gevolgen dagelijks. In de spreekkamer, in de klas en aan de keukentafel. Voeding beïnvloedt niet alleen het risico op overgewicht en chronische ziekten, maar ook energie, concentratie, ontwikkeling en welzijn.
Wie preventie serieus neemt, kan de voedselomgeving van kinderen daarom niet buiten beschouwing laten. Gezond eten mag niet afhankelijk zijn van de tijd, het geld of de kennis van ouders. Het moet de vanzelfsprekende keuze worden voor ieder kind.
Juist daarom pleit Caring Movement voor een voedselvisie waarin gezondheid, onderwijs en leefomgeving met elkaar verbonden worden. Maak gezonde schoolmaaltijden normaal. Zorg voor goed drinkwater, voedseleducatie en gezonde school- en sportkantines. Beperk marketing van ongezonde voeding die kinderen bereikt. En maak voedzaam eten zichtbaarder, betaalbaarder en toegankelijker.
Bescherm kinderen, verander de omgeving
Vapes en ongezonde voeding zijn niet hetzelfde. Maar het onderliggende preventieprincipe is dat wel: als commerciële verleiding de gezondheid van kinderen onder druk zet, is bescherming van de leefomgeving een publieke verantwoordelijkheid.
Het vapebeleid laat zien dat de overheid bereid is in te grijpen wanneer jongeren worden verleid tot schadelijke producten. Waarom passen we dat uitgangspunt niet even consequent toe op onze voedselomgeving?
Niet het kind moet steeds sterker worden tegen de verleiding. De omgeving waarin een kind opgroeit moet gezonder worden.
Patrick Deckers (Caring Doctors) en Tjitske de Winne (Caring Teachers), namens Caring Movement.
Bronnen en achtergrond
