Referenties en Onderzoeken
Referenties en Onderzoeken
Diverse beroepsgroepen en talrijke experts zijn vertegenwoordigd in de Caring Movement. Vanuit deze kennis en kunde werken we aan een planeetaardig en dierwaardig voedselsysteem.
Meelezen met de laatste inzichten? Op de hoogte zijn van het nieuwste onderzoek? Bekijk hier onze database.
Algemeen
Recent Intergovernmental Panel on Climate Change Report: IPCCAR6
Over de EAT Lancet commissie: EAT Lancet
EAT Lancet incubator
World Health Organization: WHO
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Wat ligt er op ons bord? RIVM
Wageningen University Research
Monitoring van de mate van gezondheid van het aanbod en de promoties van
supermarkten
Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit: residuen van bestrijdingsmiddelen in levensmiddelen
CBS: Voeding is van invloed, aan de ziektelast in Nederland
Alle planeet grenzen voor het eerst op een rij: Stockholm Resilience Centre -Planetary Boundaries
Stockholm Resilience Centre – SDG wedding cake
UN: alle Social Development Goals
Dierwaardige Veehouderij
De Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA) heeft zes leidende principes geformuleerd voor een dierwaardige veehouderij. Deze zijn beschreven in de zienswijze Dierwaardige Veehouderij, opgesteld op verzoek van de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
Dierenwelzijn en ethiek
McCulloch, S. (2026). Vets must support meat reduction for the benefit of people, the planet and animals. Veterinary Record.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41542948/
Anomaly, J. (2014). What’s Wrong With Factory Farming? Public Health Ethics.
https://academic.oup.com/phe/article/8/3/246/2363307
Sandøe, P. et al. (2003). Farm Animal Welfare: The Interaction of Ethical Questions and Animal Welfare Science. Animal Welfare.
https://www.cambridge.org/core/journals/animal-welfare/article/farm-animal-welfare-the-interaction-of-ethical-questions-and-animal-welfare-science/CA510EE94E147B61342FC7E6E2F41916
Huber, K. et al. (2024). Welfare in farm animals from an animal-centred point of view. Animal.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1751731124002489
Boyle, L. (2025). Sustainability of livestock production: raising the profile of animal welfare. Animal Frontiers.
https://academic.oup.com/af/article/15/5/47/8285771
de Jong, I. C. et al. (2025). Review of welfare assessment protocols under commercial conditions. Frontiers in Veterinary Science.
https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fvets.2025.1589462
Temple, D. et al. (2020). Animal Welfare in Extensive Production Systems Is Still an Area of Concern. Animals.
https://www.mdpi.com/2076-2615/10/10/1897
Hernandez, E. et al. (2022). Applied Animal Ethics in Industrial Food Animal Production. Animals.
https://www.mdpi.com/2076-2615/12/6/746
Voordelen onbewerkt plantaardig
Position Paper Academy of Nutrition and Dietetics: Het is het standpunt van de Academy of Nutrition and Dietetics dat op de juiste manier geplande vegetarische, inclusief veganistische, dieten gezond en qua voedingswaarde voldoende zijn en gezondheidsvoordelen bieden bij de preventie en behandeling van bepaalde ziekten.
Het is mogelijk om een plantaardige eiwitbron te selecteren door de essentiele aminozuursamenstelling van elke bron te vergelijken met het referentiepatroon. ScienceDirect
Plantaardige dieten hebben het potentieel om de atherosclerotische last van atherogene lipoproteinen te verminderen en daarmee het risico op hart- en vaatziekten te verlagen. Academic
Ouderen, en dan met name vrouwen, die meer gezonde plantaardige voeding consumeren en de consumptie van dierlijke en ongezonde plantaardige voeding verminderen, wordt in verband gebracht met een lager risico op osteoporose. Springer Nature Link
Het eiwitprofiel met een lage bijdrage van vlees heeft een groot potentieel voor de
menselijke gezondheid en het behoud van het milieu. Science Direct
Naar verwachting zullen geoptimaliseerde plantaardige dieetveranderingen allemaal resulteren in een aanzienlijke toename van de levensverwachting in verschillende leeftijden en landen; vooral in de USA. ACJN
Plantaardige dieten lijken gunstig bij het verminderen van cardiometabolische risicofactoren, evenals
CVD’s, kankerrisico en mortaliteit. Journals
De eiwitinname uit de voeding, met name plantaardige eiwitten, op middelbare leeftijd, wordt
geassocieerd met een hogere kans op gezond ouder worden en met verschillende domeinen van
positieve gezondheidsstatus in een groot cohort onder vrouwelijke verpleegkundigen. NIH
Voedselveiligheid
SOFI Bijna 1 miljard mensen hebben geen dagelijkse voedselveiligheid. SOFI EU
SOFI 3 miljard mensen hebben geen of beperkte toegang tot gezond voedsel SOFI EU
Hunger Map Live: in welke landen heeft me nu het meeste honger?
Burden of disease
Cardiovasculaire risico en voeding. Cardiovascular disease burden attributable to dietary risk factors from 1990 to 2019. Journal
Toenemende antibiotica resistentie door overmatige inzet in de gezondheidszorg en de bio-industrie.
Global mortality associated with 33 bacterial pathogens in 2019 The Lancet
Nu zijn er wereldwijd ruim 500 miljoen met name type 2 diabeten. In 2050 door toenemende obesitas
meer dan 1,3 miljard mensen. The Lancet
Toenemende burden of disease door ongezonde voeding, overgewicht, slechte lucht- en waterkwaliteit. The Lancet
Burden of disease door ongezonde voeding. NCBI
Negatieve relatie overconsumptie vlees en zuivel en positieve relatie groente en fruit.
The Burden of Proof studies: assessing the evidence of risk. Nature
Overgewicht en obesitas
Ongeveer 2 miljard mensen wereldwijd heeft overgewicht of obesitas. In 2020 had 50% van de Nederlandse volwassenen overgewicht, van wie 13,9% obesitas. Naast schade aan levenskwaliteit ook toenemende gezondheidskosten en sociaal-maatschappelijke kosten.
Burden of disease study of overweight and obesity. BMC
Toenemende obesitas en diabetes type 2 bij ( jong) adolescenten.
Age of obesity onset, cumulative obesity exposure over early adulthood and risk of
type 2 diabetes. Springer
Toenemende kansen ongelijkheid en welvaartsziekten. Cambridge
De huidige jaarlijkse zorglast wereldwijd van overgewicht wordt wereldwijd geschat op 2000 miljard euro. De kosten van arbeidsverzuim niet meegerekend. NCBI
In Nederland draagt ongezonde voeding naar schatting met 8,1% bij aan de ziektelast. Het leidt tot 12.900 doden per jaar en 6 miljard euro aan zorguitgaven. Met steeds meer chronisch zieken en vergrijzing zal dit toenemen. RIVM, CBS
Ongezond eten en overconsumptie van dierlijke producten, levert behalve duurdere zorg, ook meer klimaatverandering en de daarmee gepaard gaande kosten.
Lancet Countdown on Health and Climate Change, 2023
Van de producten die wel in de Schijf van Vijf staan, bevat 70% van de groenten en 85% van het fruit(meerdere) gifresten. Foodwatch
Nederland consumeert de minste groente en fruit van Europa. Maar ook eten we 48% (38 kg) meer dierlijke eiwitten dan het Voedingscentrum (26 kg) aanraadt. EAT Lancet adviseert 16 kg.
Vooral kinderen eten te weinig groente en fruit. EUFIC
Plantaardige consumptie in Europa
Nieuwe Oogst
Kanker en relatie vlees en zuivel consumptie
Colonkanker: Journals
Prostaatkanker: AACR Journals
Maag/slokdarmkanker: Journals
Plantaardig eten beschermend: The Permanente
Blue Zones leefstijl beschermend: Journals
Milk and Health: NEJM
Antibiotica resistentie
Steeds meer antibiotica resistentie vooral door inzet in de bio-industrie.
MRSA: Farming up trouble, Nature (2013)
Luchtkwaliteit
Waterkwaliteit
Association of Lifetime Exposure to Glyphosate: Discussion
The Water Footprint: The Relation Between Human Consumption and Water Use -The Water we eat: Springer
Bodemkwaliteit
Essential Factors for a Healthy Microbiome: A Scoping Review
Food quality assessment in organic vs. conventional agricultural produce: Science
Pesticiden
Association of Lifetime Exposure to Glyphosate
Glyphosate Excretion isAssociatedWith Steatohepatitis and advanced Liver Fibrosis: NCBI
Glyphosate infiltrates the brain and increases pro-inflammatory cytokine TNF
Neurodegeneration in a regulatory context:The need for speed: Science
Proximity to residential and workplace pesticides application and the risk of progression of Parkinson’s
diseases: Science
Reducing foods environmental impacts through producers and consumers: Science
Planetaire gezondheid en voeding
Roadmap for achieving net-zero emissions in global food systems by 2050: Nature
Outside the Safe Operating Space of the Planetary Boundary for Novel Entities: ACS
Multiple health and environmental impacts of foods: PNAS
Growing health: global linkages between patterns of food supply, sustainability, and vulnerability to climate change: The Lancet
Health and environmental impacts of plant-rich dietary patterns: a US prospective cohort study: The LancetPlastic and toxic chemical-induced ocean acidification will cause a plankton crisis that will devastate humanity over the next 25 years, unless we stop the pollution. News Oceans Acidification
The 2023 state of the climate report: Entering uncharted territory
Options for keeping the food system within environmental limits: Nature
IPCC en 100+ referenties op aanvraag beschikbaar, mail naar info@caringmovement.nl
